Jan-Willem Staman: De kicksen zijn vervangen door flippers

Wie wordt geboren in Nijverdal, wordt in principe nooit international van Guam. Behalve als je Jan-Willem Staman heet. Dan kan namelijk álles. De voetballoopbaan van de Tukker is er dan ook eentje die leest als een jongensboek. En daarvan is nu het laatste hoofdstuk geschreven. Een ode aan een Avonturier van de Buitencategorie.

‘Er is wel een competitie hier. Maar voor mij zit het erop. Ik heb mijn schoenen aan de wilgen (in mijn geval de palmbomen) gehangen.’

Het is een Direct Message zonder al te veel opsmuk. Jan-Willem Staman is de afzender ervan. Voor veel Nederlandse voetballiefhebbers een naam die, hoogstwaarschijnlijk, niet al te veel bellen doet rinkelen. Maar Staman, da’s een Avonturier van de Buitencategorie. Iemand wiens naam vetgedrukt op de ledenlijst van FC De Avonturiers staat. Nee, herstel: stond. Want zijn Avontuur, één van de meest bijzondere voetbalwereldreizen ooit gemaakt door een Nederlandse voetbalspeler, zit er nu dus op.

Staman ziet op 9 januari 1984 het levenslicht in Nijverdal. Daar, in een dorp dat in de negentiende eeuw wordt gesticht door de Nederlandse Handel-Maatschappij die er in nauwe samenwerking met textieltechnicus Thomas Ainsworth een weverij, een spinnerij en een modelweverij doet verrijzen, kan niemand dan vermoeden dat de kleine Jan-Willem zal uitgroeien tot een grote globetrotter. En dat hij interlands gaat spelen als voetballer. Het waargebeurde verhaal van Staman valt amper te verzinnen – en is juist daarom zo mooi.

Unicum in Hong Kong

Zoals veel kinderen in Nijverdal zet Staman zijn eerste stappen op het voetbalveld in het shirt van DES: Door Eendracht Sterk. De spits behoort tot de betere voetballers in de gemeente Hellendoorn en pikt, eenmaal uitkomend voor de hoofdmacht van de voetbaltrots van Nijverdal, regelmatig zijn doelpunt mee. Wie hem ziet spelen, denkt niet direct aan een internationale carrière en een toekomst als international. Ook Staman zelf niet. Maar als hij met dank aan de liefde naar Guam verhuist en op dat kleine eiland in Micronesië de ene na de andere goal scoort voor Paintco Strykers en daarna ook als centrumspits van Quality Distributors laat zien wel van wanten te weten, komt het er toch van: zijn debuut voor de nationale ploeg.

Op 28 maart 2015, een dag waarop het Nederlands elftal dankzij een laat doelpunt van Klaas-Jan Huntelaar met pijn en moeite met 1-1 gelijkspeelt tegen Turkije, debuteert Staman in de nationale ploeg van Guam. In het grote Hong Kong Stadium, dat plek biedt aan 40.000 toeschouwers, zien dan precies 3.607 voetbalfans hoe hij in de 53ste minuut Justin Lee van het Engelse South Park FC vervangt en zo de eerste Avonturier aller tijden wordt die uitkomt voor de nationale equipe van Guam. Hij kan een 1-0 nederlaag niet voorkomen, maar draagt in de twee interlands die volgen bij aan het feit dat Guam verdienstelijk gelijkspeelt tegen Singapore (2-2) en Oman (0-0).

Dag kicksen, hallo flippers

Het duel met Oman is de enige interland die Staman vanaf het beginsignaal meemaakt. De Avonturier slaagt er, als enige aanvaller in een 6-3-1-formatie, niet in te scoren; maar als je weet dat Premier League-keeper Ali Al-Habsi die dag de goalie van de tegenstander is, dan weet je ook: dat is geen schande. Twee keer vaker komt Jan-Willem Staman in actie voor Guam: in partijen tegen India (1-0 nederlaag) en Chinees Taipei (3-2 verliesbeurt).

Staman, in zekere zin een Nederlandse voetballegende, scoort zijn laatste doelpunten op Guam in het shirt van Napa Rovers. Hij strijkt in 2019 neer op Hawaii, waar de supporters van Kapaolono Dawgs FC kunnen genieten van de voetbalkunsten van de Tukker met caps voor Guam op zijn voetbal-cv. Totdat Staman besluit dat het mooi is geweest. Tegenwoordig, zo valt te lezen op de website van de organisatie waarvoor hij werkzaam is, vult hij zijn vrije uren met duiken, onderwaterfotografie en wandelen met zijn kat Mickey. En bestudeert hij, beroepsmatig, zeeschildpadden, reuzenmanta’s en koralen. De kicksen die hij in de palmbomen heeft gehangen, zijn vervangen door flippers. Je verzint het niet, en toch is het zo; da’s Jan-Willem Staman ten voeten uit.

Foto: ChatGPT